U deelt een foto die u op Google hebt gevonden in een blogartikel, zonder de bijbehorende rechten van de afbeelding te controleren. Deze veelvoorkomende reflex kan in Frankrijk leiden tot een boete van maximaal 45.000 euro en een jaar gevangenisstraf. De zaak van de foto’s van Béatrice Vonderweidt illustreert het probleem goed: een discreet privé-persoon wiens foto’s circuleren op websites zonder link met haar achtergrond, en vaak zonder enige toestemming.
Bewijslast van toestemming: de valstrik die uitgevers negeren
U heeft de rechten van een foto gekocht bij een fotograaf. U denkt dat u in orde bent. In werkelijkheid de aankoop van de rechten van de fotograaf dekt niet de toestemming van het onderwerp. Dit zijn twee afzonderlijke toestemmingen, en de verwarring tussen beide is de bron van de meeste geschillen.
Ook interessant : Alles wat je moet weten over autoverzekering bij MAE: dekking en voordelen
Volgens het Franse recht is het aan de persoon die de afbeelding publiceert om te bewijzen dat zij beschikt over de schriftelijke toestemming van de gefotografeerde persoon. Niet andersom. Als u een foto van Béatrice Vonderweidt gebruikt die u op een sociaal netwerk of een derde partij website hebt gevonden, draagt u deze bewijslast, zelfs als de afbeelding al honderden keren is gedeeld.
Een diepgaand artikel analyseert de foto’s van Béatrice Vonderweidt op Olivia Style vanuit juridisch perspectief en detailleert de controles die moeten worden uitgevoerd voordat u opnieuw publiceert.
Ook interessant : Alles wat je moet weten over de motorwereld: tips, nieuws en praktische gidsen
Een schriftelijk bewijs van toestemming is een gedateerd, ondertekend document dat de gebruikscontext (medium, duur, territorium) specificeert. Een simpele “ze was akkoord” mondelinge verklaring vormt geen ontvankelijk bewijs voor een rechtbank.
Foto’s en “name and shame”: de Franse wetgeving tegenover ongeoorloofde verspreiding
Het publiceren van de foto van een persoon zonder zijn of haar toestemming valt niet alleen onder het klassieke recht op afbeelding. Al enkele jaren straffen de Franse rechtbanken steeds strenger wat men noemt “privé-rechtspraak” online.
Het openbaar maken van het gezicht van een persoon om deze publiekelijk aan te duiden, kan leiden tot strafrechtelijke vervolging, of het nu gaat om een vermeende diefstal, een persoonlijk conflict of een simpele wens om “de aandacht te trekken”. De straffen kunnen oplopen tot een jaar gevangenisstraf en 45.000 euro boete, volgens de berichten van TF1 Info.
Dit kader geldt ook voor niet-bekende personen. Béatrice Vonderweidt, een voormalige model die kunstschilder is geworden, is geen publieke persoon in juridische zin. Haar status als privé-persoon versterkt de bescherming van haar afbeelding. Het gebruik van haar foto’s om een lifestyle-artikel te illustreren, bijvoorbeeld, zonder directe link met haar activiteit, vormt een ongeoorloofd gebruik dat door de wet wordt bestraft.
Recht op afbeelding in Frankrijk: concrete fouten die niet herhaald mogen worden
Het recht op afbeelding is gebaseerd op artikel 9 van het Burgerlijk Wetboek. De AVG voegt een extra laag toe: het opnieuw publiceren van de foto van een persoon vormt een verwerking van persoonsgegevens. Zelfs als de afbeelding al vrijelijk op internet circuleert.
Hier zijn de meest voorkomende fouten die door website-uitgevers en bloggers worden gemaakt:
- Veronderstellen dat een online gevonden foto rechtenvrij is: de zichtbaarheid van een afbeelding op een zoekmachine verleent geen exploitatierecht. Toestemming blijft de standaard wettelijke basis.
- Het auteursrecht van de fotograaf verwarren met het recht op afbeelding van het onderwerp: dit zijn twee afzonderlijke toestemmingen, beide noodzakelijk voor een legale publicatie.
- Een foto publiceren door het gezicht gedeeltelijk “te vervagen”: als de persoon nog steeds identificeerbaar is door de context (naam in het artikel, herkenbare kleding, specifieke locatie), biedt vervaging juridisch geen bescherming voor de uitgever.
- Een verwijderverzoek negeren: wanneer iemand vraagt om zijn of haar foto te verwijderen, legt de AVG een recht op verwijdering op. Niet binnen een redelijke termijn reageren verergert de situatie in geval van juridische stappen.
De bijzondere zaak van sociale netwerken
U vindt een foto van Béatrice Vonderweidt op Instagram of Facebook. De gebruiksvoorwaarden van deze platforms staan het delen binnen hun ecosysteem toe (knop “delen”, integratie via embed). De afbeelding downloaden om deze opnieuw op uw eigen site te publiceren is een heel andere zaak.
Natief delen op een sociaal netwerk betekent niet dat er toestemming is voor externe herpublicatie. Deze nuance ontgaat veel contentmakers die denken dat ze de wet respecteren door de bron te vermelden.
Privacy en foto’s: controles vóór publicatie
Voordat u de foto van een persoon op uw site publiceert, is een reeks controles noodzakelijk. Het doel is niet om af te zien van elke illustratie, maar om een kader te creëren dat zowel het gefotografeerde onderwerp als de uitgever beschermt.
- Beschikt u over een schriftelijke toestemming van de gefotografeerde persoon, waarin het medium en de duur van het gebruik zijn gespecificeerd?
- Heeft u de exploitatierechten verworven bij de fotograaf of het bureau, naast de toestemming van het onderwerp?
- Wordt de afbeelding gebruikt in een context die consistent is met de gegeven toestemming (een goedgekeurde foto voor een modetijdschrift is niet automatisch goedgekeurd voor een culinaire blog)?
- Hebt u een proces opgezet om verwijderverzoeken binnen een redelijke termijn te behandelen?
Deze stappen kunnen beperkend lijken. Ze zijn minder beperkend dan het omgaan met een sommatie of een rechtszaak. Een rigoureus publicatiekader voorkomt vrijwel alle geschillen met betrekking tot het recht op afbeelding.
Het pad van Béatrice Vonderweidt, die van model naar schilder is gegaan, illustreert een veelvoorkomend paradox: foto’s die in een specifieke professionele context zijn genomen, worden jaren later hergebruikt in totaal verschillende contexten, zonder dat de persoon hiervan op de hoogte is gesteld. Het controleren van uw rechten voordat u op “publiceren” klikt, kost enkele minuten en voorkomt maanden van juridische procedures.